De start van het wisselen van melktanden
De meeste kinderen beginnen rond hun zesde jaar met het wisselen van de tanden. Toch is het heel normaal als het iets eerder of later begint. Soms zijn kinderen pas rond hun vijfde jaar aan de beurt, terwijl anderen hun eerste losse tand pas rond hun zevende verliezen. Dit kan per kind flink verschillen. Heel soms komen de eerste blijvende kiezen zelfs al door voordat er een tand uitvalt. Deze kiezen staan direct achter de laatste melkkies. Vaak zijn het de onderste en bovenste voortanden die als eerste los gaan zitten. Daarna volgen de andere tanden en de kiezen. Meestal wisselen meisjes wat eerder dan jongens, maar ook dit verschilt per persoon. Het groeitempo is op deze leeftijd voor iedereen anders. Voor ouders is het lastig te voorspellen, want erfelijkheid speelt ook een rol. Kijk dus niet raar op als een broer of zus op een ander moment begint met wisselen dan het kind zelf.
Hoe het wisselen van tanden in zijn werk gaat
Het proces van het wisselen heeft alles te maken met de blijvende tanden die in het kaakbot groeien. Deze nieuwe tanden duwen de melktanden langzaam uit het tandvlees. Hierdoor worden de wortels van de melktanden steeds kleiner, tot ze uiteindelijk loslaten. Het kind krijgt dan een losse tand die na een tijdje vanzelf uitvalt. Soms valt een tand tijdens het eten of poetsen uit. Het kan geen kwaad als een kind erop bijt of de tand een beetje beweegt, maar trek nooit te hard. Laat het gebit zijn eigen tempo volgen. Na het verlies van een melktand komt de blijvende tand tevoorschijn. Deze tanden zijn vaak witter en een beetje groter dan de melktanden. Soms komt een nieuwe tand iets scheef of met een beetje ruimte door. Dat is meestal tijdelijk. De tanden gaan vanzelf rechter staan als er ruimte genoeg is. Het hele wisselproces duurt tot gemiddeld het twaalfde jaar en sluit af met de laatste kiezen.
De invloed van goede mondzorg tijdens het wisselen
Zorg voor een goede dental hygiëne is in deze periode heel belangrijk. Het tandvlees rond losse tanden kan soms gevoelig of een beetje rood zijn. Toch is poetsen extra belangrijk, want de nieuwe tanden zijn nog gevoelig voor gaatjes. Poets twee keer per dag met een kindertandpasta en een zachte borstel. Help jonge kinderen altijd bij het poetsen, vooral tot ze tien jaar zijn. Zo weet je zeker dat alle tanden schoon zijn. Let erop dat kinderen voorzichtig poetsen bij losse tanden, maar sla het poetsen niet over. Stimuleer om gezond te eten en niet te veel tussendoortjes te nemen. Drinkwater en melk zijn beter voor het gebit dan frisdranken en zoete sappen. Maak vanaf het vijfde levensjaar elk half jaar een afspraak bij de tandarts of mondhygiënist. Die kan het wisselen goed volgen en zo nodig advies geven als er iets niet goed groeit. Een goede routine helpt problemen voorkomen en zorgt dat de nieuwe tanden sterk en gezond zijn.
Wanneer kun je beter contact opnemen met een tandarts
Normaal gesproken verloopt het wisselen van de tanden zonder veel problemen. Toch zijn er soms redenen om contact te zoeken met een dental professional. Blijft een melktand bijvoorbeeld erg lang zitten terwijl de nieuwe tand er al achter of naast groeit, dan kan het verstandig zijn de tandarts te laten kijken. Hetzelfde geldt als het kind na zijn achtste nog geen enkele tand heeft gewisseld. Ook bij veel pijn, ontstekingen of bloeden bij het wisselen is het goed om advies te vragen. De tandarts kan beoordelen of er iets bijzonder is en of ingrijpen nodig is. Maak je je zorgen omdat de blijvende tanden scheef staan, dan geeft de tandarts vaak geruststelling. In de meeste gevallen komen alle blijvende tanden en kiezen gewoon goed op hun plek zonder dat er iets gedaan hoeft te worden. Alleen als tanden erg scheef blijven staan of elkaar overlappen, wordt soms naar een orthodontist verwezen als het kind ouder is.
Veel gestelde vragen over het wisselen van tanden bij kinderen
-
Kan het kwaad als mijn kind een losse tand steeds met de tong duwt?
Een losse tand met de tong bewegen kan geen kwaad, zolang het kind niet te hard trekt. Het is normaal en hoort bij het wisselproces. De tand valt vanzelf uit als het tijd is.
-
Wat als de nieuwe tand achter de melktand doorkomt?
Het komt soms voor dat een blijvende tand groeit terwijl de melktand er nog zit. Dit ziet er misschien gek uit, maar vaak lost het probleem zichzelf op. Als de melktand lang blijft zitten, is het goed om de tandarts te raadplegen.
-
Mijn kind heeft voor het achtste jaar nog geen tand gewisseld. Moet ik me zorgen maken?
Als een kind na het achtste jaar geen tand heeft gewisseld, is het verstandig om een tandarts te vragen om mee te kijken. Soms is er niets aan de hand, maar het is goed om het te laten beoordelen.
-
Waarom zijn de nieuwe tanden groter en soms scheef?
Blijvende tanden zijn groter en hebben soms wat meer ruimte nodig. Het kan zijn dat ze eerst scheef staan, maar ze schuiven meestal vanzelf op hun plek als het gebit verder groeit.
